مقایسه تخصصی گریدهای LLDPE 0209 و 0410 برای تولید فیلم‌های استرچ و شیرینگ

مقدمه

پلی‌اتیلن سبک خطی (LLDPE) به دلیل خصوصیات ممتاز کششی و مقاومتی، پرکاربردترین ماده برای تولید فیلم‌های استرچ (پالت‌کش‌ها) و شیرینگ (فیلم‌های جمع‌شونده) است. در بازار ایران، گریدهای متنوعی از LLDPE توسط پتروشیمی‌های داخلی تولید یا توزیع می‌شوند. در این مقاله دو گرید برجسته LLDPE 0209 و LLDPE 0410 را که توسط پتروشیمی شازند (اراک) و دیگر تامین‌کنندگان عرضه می‌شود، از نظر فنی و تجاری بررسی و مقایسه خواهیم کرد.

در نظر داشته باشید که پتروشیمی شازند، پتروشیمی جم و سایر شرکت‌های بزرگ نیز گریدهای LLDPE دیگری همچون ۲۳۵F6 را تولید می‌کنند؛ برای مثال گرید 235F6 جم با MFI برابر 0.6 مخصوص فیلم‌های چندلایه و ضخیم معرفی شده است. با این حال، تمرکز ما بر LLDPE 0209 و LLDPE 0410 است که در بسته‌بندی صنعتی (از جمله فیلم استرچ و شیرینگ) بسیار مورد توجه هستند.

بررسی گرید LLDPE 0209

LLDPE 0209 یک کوپلیمر خطی از اتیلن با کوپلیمر بوتن-۱ است. این گرید در ایران معمولاً توسط پتروشیمی شازند تولید یا تأمین می‌شود (گریدهای LL0209AA و LL0209KJ) . از لحاظ مشخصات فنی، LLDPE 0209 دارای چگالی حدود 0.920 g/cm³  و MFI تقریباً 0.9 g/10min (190°C/2.16kg)  است. جدول زیر برخی خواص کلیدی این گرید را نشان می‌دهد:

از ویژگی‌های برجسته LLDPE 0209 می‌توان به کشیدگی بسیار بالا در جهت ماشین (MD) و عرض (TD) و مقاومت خوب به ضربه و پارگی اشاره کرد (به‌عنوان مثال، مقاومت ضربه با آزمون Dart حدود 150 گرم  است). این خصوصیات باعث می‌شود فیلم تولیدشده دارای انعطاف بالا و دوام مناسب باشد. همچنین، این گرید Food Grade بوده و برای بسته‌بندی مواد غذایی تأیید شده است. از نظر فرآیندپذیری، LLDPE 0209 در محدوده دمایی معمول (حدود ۱۸۰–۲۲۵°C) به‌راحتی در اکسترودرهای فیلم دمشی یا کست قابل پردازش است. نسخه پودری این گرید نیز در بورس کالای ایران عرضه می‌شود؛ نسخه پودری ضمن حفظ خواص مکانیکی گرانولی، توان اختلاط یکنواخت‌تر با افزودنی‌ها و رنگ‌ها را فراهم می‌کند. به‌ طور کلی، LLDPE 0209 مناسب تولید فیلم‌های استرچ و بسته‌بندی‌های سنگین و کشاورزی است، جایی که نیاز به ترکیب استحکام، کشش و انعطاف وجود دارد.

بررسی گرید LLDPE 0410

LLDPE 0410 یک کوپلیمر خطی مشابه است که همچنین بوتن-۱ را به عنوان کوپلیمر دارد. دو نسخه معمول آن LL0410AA و LL0410KJ هستند که هر دو توسط پتروشیمی شازند (اراک) تولید می‌شوند. مشخصات فنی کلی این گرید عبارتند از چگالی حدود 0.925–0.928 g/cm³ (بسته به استاندارد اندازه‌گیری)، و MFI تقریبی 1.0 g/10min (190°C/2.16kg که اندکی بالاتر از 0209 است. مقادیر حاصل از آنالیز نشان می‌دهد که گرید 0410 در جهت کشش دارای مقاومت تسلیم حدود 12–13 MPa و مقاومت شکست 42–33 MPa است، که نسبت به 0209 کمی مقاوم‌تر است. درصد کشیدگی آن حدود 800% (TD) و 650% (MD) است ، یعنی اندکی از 0209 کمتر (800/650 در مقابل 840/620). در عوض، مقاومت ضربه Dart حدود 90 گرم است. که کمتر از 150 گرم نمونه 0209 می‌باشد. به طور خلاصه، 0410 تا حدودی سخت‌تر و الاستیسیته کمتری دارد ولی باثبات‌تر است.

LLDPE 0410 عمدتاً برای فیلم‌های نحیف و شیرینگ استفاده می‌شود؛ در حالی که 0209 به فیلم‌های ضخیم‌تر و کیسه‌ها مشهور است، 0410 به دلیل شاخص جریان بالاتر و چگالی بیشتر، امکان تولید فیلم‌های نازک با استحکام مناسب را می‌دهد. این گرید به ویژه در فیلم‌های بسته‌بندی چندلایه، پوشش گلخانه‌ای (به علت مقاومت به نور خورشید)، فیلم‌های عریض کشاورزی، و انواع بسته‌بندی‌های صنعتی کاربرد دارد. نسخه KJ حاوی افزودنی ضد بلوک و روان‌کننده است که باز شدن فیلم پس از تولید (Easy-Opening) را تسهیل می‌کند  . به‌طور خلاصه، اگر نیاز به فیلم‌های سبک‌تر و نازک‌تر با خاصیت چسبندگی مناسب (شیرینگ) دارید، LLDPE 0410 گزینه بهتری است، در حالی که برای فیلم‌های ضخیم‌تر و مقاوم به پارگی، LLDPE 0209 توصیه می‌شود.

مقایسه فنی و اقتصادی

شکل زیر جدول مقایسه‌ای کلیدی بین LLDPE 0209 و 0410 را نشان می‌دهد:

از جدول فوق مشخص است که LLDPE 0410 چگالی و استحکام تسلیم کمی بالاتری دارد، در حالی که LLDPE 0209 دارای کشیدگی در شکست و مقاومت ضربه (Dart) بالاتری است . به‌عبارت دیگر، ۰۲۰۹ انعطاف‌پذیری و دوام بیشتری در مقابل ضربه و پارگی نشان می‌دهد، اما ۰۴۱۰ امکان تولید فیلم‌های نازک‌تر و بدون چین را فراهم می‌کند (drawdown بهتر، انقباض کمتر در ناحیه دوخت). از نظر فرآیندپذیری نیز هر دو گرید در خط‌های فیلم دمشی عملکرد مشابهی دارند، گرچه با افزودنی‌های مناسب (مانند روان‌کننده) می‌توان خصوصیات سطحی و لیزری فیلم 0410KJ را بهبود داد.

از بعد اقتصادی، بررسی آخرین «قیمت پایه محصولات پتروشیمی» نشان می‌دهد که اختلاف قیمت زیادی بین این دو گرید وجود ندارد. برای مثال در مرداد ۱۴۰۴، LLDPE 0209KJ شازند حدود ۵۷۶.۷۵۴ هزار تومان و LLDPE 0410AA شازند حدود ۵۷۳.۴۳۴ هزار تومان برآورد شده است. یعنی قیمت پایه هریک در محدوده‌ی تقریباً ۵۷۳–۵۷۷ میلیون ریال به ازای هر تن است، و نسخه‌های KJ (با افزودنی) اندکی گران‌ترند. بدیهی است که قیمت نهایی تحت تأثیر عرضه و تقاضا در بورس کالا، نرخ ارز نیمایی، و روند جهانی قیمت نفت و پلیمر قرار می‌گیرد. به طور کلی، اگر نیاز به نسخه پودری داشته باشید، معمولاً هزینه تأمین کمی بالاتر خواهد بود (چون عرضه کمتر است).

از دیگر مقالات ما دیدن فرمایید.

چگونه استحکام پلیمر را بسنجیم؟

راهنمای خرید پلی‌اتیلن سنگین فیلم HDPE

نکات خرید LLDPE و تامین مواد اولیه

• انتخاب بین فرم گرانول و پودر: گرید 0209 در بازار داخلی به‌صورت گرانولی و پودری عرضه می‌شود. نسخه پودری امکان اختلاط دقیق‌تر با افزودنی‌ها، رنگ و مستربچ را دارد و برای کاربردهایی که فیلم نازک می‌خواهند مناسب‌تر است. از سوی دیگر، گرانول برای حمل و نقل و انبارداری ساده‌تر است. بنابراین با توجه به نیاز خط تولید (افزودنی‌پذیری یا تولید حجم بالا) فرم مناسب انتخاب شود.
• خرید از بورس کالا: یکی از راه‌های تضمینی تهیه LLDPE، خرید از عرضه‌های بورس کالا است. این روش مزایایی نظیر قیمت‌گذاری شفاف بر اساس عرضه و تقاضای لحظه‌ای و اصالت تضمینی از پتروشیمی‌های معتبر داخلی دارد همچنین تأمین از بورس کالا مدارک قانونی مانند فاکتور رسمی و سابقه حسابرسی را فراهم می‌کند. البته لازم است برای معاملات بورس کد معاملات کالا تهیه شود.
• اصالت و گواهی کیفیت: حتماً تأمین‌کننده معتبر انتخاب شود و گواهی آنالیز (پلیمرگراف یا IR) برای گرید خریداری‌شده درخواست شود. پتروشیمی‌های داخلی مانند شازند (اراک)، جم و برخی تولیدکنندگان دیگر دارای استانداردهای کیفی معتبر هستند. در بازار آزاد نیز توجه به منابع و تامین‌کننده‌های رسمی اهمیت دارد.
• نکات فرایندی: دمای مناسب ذوب (در حدود ۱۸۰–۲۲۰°C) و تناسب افزودنی‌ها (مثل آنتی‌اکسیدان و افزودنی‌های لغزش برای گرید KJ) را رعایت کنید. برای کاربردهای حساس به مواد غذایی، هر دو گرید AA و KJ (با گرید غذایی) مناسب هستند
• نوسانات قیمتی: توجه داشته باشید عرضه و توقف تولید پتروشیمی‌ها (مانند تعمیرات دوره‌ای) می‌تواند قیمت‌ها را نوسان دهد. پیگیری مرتب قیمت پایه LLDPE و ثبت سفارش به موقع از نکات کلیدی خرید است

نتیجه‌گیری

در جمع‌بندی، می‌توان گفت LLDPE 0209 و LLDPE 0410 هر دو گریدهای شناخته‌شده‌ای برای تولید فیلم هستند که تفاوت‌های مشخصی دارند. اگر به فیلم‌های ضخیم یا استرچ با دوام بالا نیاز دارید، گرید 0209 با انعطاف و مقاومت ضربه بیشتر گزینه مناسب‌تری است. در مقابل، برای فیلم‌های نازک و شیرینگ که نیاز به استحکام سطحی و خاصیت لیز دارند، گرید 0410 مطلوب‌تر است. در عمل، ترکیب یا اختلاط این گریدها با LDPE یا سایر پلیمرها نیز رایج است تا بهترین خواص موردنیاز بدست آید.

قیمت و دسترسی هر دو گرید در بازار داخلی نزدیک به هم است ، اما باید با توجه به اولویت فنی (نوع فیلم، ضخامت، کاربرد نهایی) و همچنین شرایط تأمین (پتروشیمی سازنده و عرضه) تصمیم گرفت. به خریداران و مدیران تأمین پیشنهاد می‌شود که با مطالعه دیتاشیت‌های فنی، توجه به استاندارد غذایی (در صورت نیاز)، و استفاده از عرضه‌های رسمی (بورس کالا یا تامین‌کنندگان باسابقه)، بهترین گزینه LLDPE را انتخاب نمایند. در نهایت، خرید LLDPE باید همراه با رعایت استانداردها و بررسی بازار باشد تا ضمن اطمینان از کیفیت، بیشینه‌ی منافع اقتصادی حاصل گردد.