پلی‌استال POM K300 (هوستافرم) چیست؟ دیتاشیت، کاربردها و قیمت روز

پلی‌استال POM K300 یکی از گریدهای پرمصرف خانواده پلی‌اکسی‌متیلن (Polyoxymethylene) یا همان Acetal / POM است که در بازار ایران گاهی با عنوان «هوستافرم K300» هم شناخته می‌شود. با این حال، از نظر برندینگ باید دقیق صحبت کنیم: طبق دیتاشیت پیوست شما، نام گرید KOCETAL® K300 است و در همان برگه به‌عنوان Standard Grade (گرید استاندارد تزریق عمومی) معرفی شده است. این یعنی K300 برای طیف وسیعی از قطعات تزریقی با خواص مکانیکی خوب طراحی شده است.

POM به‌طور کلی یک پلیمر مهندسی نیمه‌بلورین است که به دلیل استحکام، سختی، پایداری ابعادی، اصطکاک پایین و مقاومت سایشی مناسب در بسیاری از صنایع جایگزین فلزات سبک یا پلیمرهای معمولی می‌شود. بنابراین اگر هدف شما تولید قطعاتی مثل چرخ‌دنده، بوش، اسلایدر، اهرم، قفل‌ها و مکانیزم‌های حرکتی است، پلی‌استال K300 معمولاً در لیست گزینه‌های اولیه قرار می‌گیرد.

K300 دقیقاً چه گریدی است؟ (و چرا به آن “هوستافرم” هم می‌گویند؟)

در بازار ایران، واژه «هوستافرم» اغلب به‌صورت عمومی برای اشاره به POM استفاده می‌شود (حتی وقتی برند واقعی Celanese/Hostaform نباشد). اما دیتاشیت شما صراحتاً KOCETAL® K300 را معرفی می‌کند. پس از نظر فنی بهتر است در مکاتبات خرید و QC بنویسید:

• نام صحیح محصول برای سفارش: KOCETAL® K300
• نام عمومی ماده: POM / Acetal (پلی‌استال، پلی‌اکسی‌متیلن)
• نوع مصرف: تزریق پلاستیک (Injection Molding Grade)
• ماهیت گرید: استاندارد/عمومی (Standard / General Purpose)

این دقت در نام‌گذاری، ریسک اشتباه در تامین (جایگزینی با گریدهای متفاوت مثل تقویت‌شده، آنتی‌استاتیک، یا کم‌اصطکاک) را کم می‌کند.

دیتاشیت پلی‌استال POM K300 (Kocetal K300) — خواص کلیدی

در ادامه، مهم‌ترین پارامترهای قابل استناد از دیتاشیت پیوست آورده شده است. (تمام اعداد زیر مستقیماً از برگه محصول استخراج شده‌اند.)

1) خواص فیزیکی

برداشت کاربردی:

• MFI=9 معمولاً یعنی جریان‌پذیری متوسط رو به خوب برای تزریق قطعات عمومی.
• شرینکیج 2% برای طراحی قالب و تلرانس‌گذاری بسیار مهم است و باید از ابتدا در CAD و ساخت قالب لحاظ شود.

2) خواص مکانیکی (در 23°C)

(منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

برداشت کاربردی: این سطح از استحکام و مدول، K300 را برای قطعات مکانیکی عمومی (نه لزوماً بارهای خیلی سنگین یا دمای خیلی بالا) مناسب می‌کند؛ به‌خصوص جایی که حرکت، سایش و پایداری ابعاد اهمیت دارد.

3) خواص حرارتی

نکته کنترل کیفیت: در دیتاشیت، «نقطه ذوب» با استاندارد ASTM D1525 درج شده که معمولاً به Vicat مربوط است. برای استناد دقیق‌تر در پروژه‌های حساس، بهتر است روش اندازه‌گیری نقطه ذوب (مثلاً DSC) را از تامین‌کننده نیز استعلام کنید.

4) خواص الکتریکی

(منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

برداشت کاربردی: این اعداد معمولاً نشان می‌دهند K300 می‌تواند برای بسیاری از قطعات الکتریکی/الکترومکانیکی که نیاز به عایق‌بودن دارند گزینه قابل بررسی باشد (البته طراحی ایمنی و استانداردهای محصول نهایی تعیین‌کننده‌اند).

کاربردهای پلی‌استال POM K300

با توجه به اینکه K300 یک گرید تزریق عمومی است (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)، رایج‌ترین کاربردهای صنعتی آن معمولاً در این دسته‌ها قرار می‌گیرد:

1. قطعات متحرک و سایشی

• چرخ‌دنده‌های سبک تا متوسط، رک و پینیون‌های کوچک
• بوش، یاتاقان پلیمری، اسلایدر و ریل‌های حرکت
• چرخ و غلطک‌های کوچک، قطعات مکانیزم‌های انتقال

2. قطعات دقیق با پایداری ابعادی

• قفل‌ها، ضامن‌ها، اهرم‌های کوچک
• قطعات مونتاژی با تلرانس (به شرط طراحی درست قالب با شرینکیج 2%)

3. قطعات الکترومکانیکی

• بدنه‌ها و اجزای مکانیکی داخل کلیدها، کانکتورها (بسته به الزامات اشتعال‌پذیری؛ این گرید UL94 HB است)

4. خودرو و لوازم خانگی (قطعات عمومی)

• مکانیزم‌های حرکتی، قطعات کوچک گیربکسی، اجزای مونتاژی

اگر قطعه شما نیاز به کاهش اصطکاک بیشتر، مقاومت سایشی بالاتر، یا استحکام بالاتر دارد، ممکن است گریدهای اصلاح‌شده (مثلاً پرشده، الیاف‌دار، یا کم‌اصطکاک) انتخاب بهتری باشند؛ اما برای شروع تولید بسیاری از قطعات عمومی، K300 نقطه شروع رایجی است.

نکات فرآیندی مهم (تزریق POM K300)

دیتاشیت پیوست شما شرایط تزریق/خشک‌کردن را ارائه نکرده است (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)، بنابراین موارد زیر «راهنمای عمومی صنعت برای POM تزریقی» است و باید با آزمون کارگاهی و توصیه تامین‌کننده نهایی شود:

• شرینکیج را جدی بگیرید: مقدار 2% در دیتاشیت آمده ؛ این عدد روی اندازه حفره قالب، تلرانس‌ها، و تابیدگی اثر مستقیم دارد.
• کنترل دمای مذاب و ماندگاری: POM در صورت ماندگاری طولانی در دمای بالا می‌تواند تخریب شود؛ طراحی مسیر جریان و جلوگیری از نقاط مرده در سیلندر/راهگاه مهم است.
• رطوبت: جذب آب تعادلی 0.22% گزارش شده
• ؛ با اینکه POM مثل PA به رطوبت حساس نیست، در تولید قطعات ظریف/براق، خشک‌کردن ملایم می‌تواند به ثبات کیفیت کمک کند.

مزایا و محدودیت‌های POM K300 (برای تصمیم خرید)

مزایا

• خواص مکانیکی مناسب (64 MPa کشش، 2.5 GPa مدول خمشی) (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)
• پایداری ابعادی خوب و مناسب برای قطعات دقیق (با لحاظ شرینکیج)
• خواص الکتریکی مناسب برای بسیاری از کاربردهای عایقی (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

محدودیت‌ها

• UL94 HB یعنی این گرید ضدشعله نیست (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)؛ برای قطعات با الزامات آتش‌گیری، باید گرید Flame Retardant انتخاب شود.
• مثل بسیاری از POMها، در برابر برخی شرایط شیمیایی/محیطی خاص (اسیدهای قوی، اکسیدکننده‌ها، UV بدون پایدارکننده) نیاز به بررسی دارد.
• به دلیل انقباض قالب‌گیری 2%، اگر طراحی قالب و شرایط فرآیند کنترل نشود، احتمال تابیدگی/جمع‌شدگی موضعی وجود دارد. (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

قیمت پلی‌استال POM K300 و عوامل موثر بر آن

قیمت پلی‌استال K300 در ایران معمولاً استعلامی و وابسته به نرخ ارز، موجودی انبار، کشور/مبدا تامین و حجم خرید است. به همین دلیل، بهترین روش این است که هنگام استعلام، این موارد را دقیق اعلام کنید:

• برند دقیق (Kocetal K300 یا هر برند دیگر)
• مقدار موردنیاز (کیلو/تن)، نوع بسته‌بندی (معمولاً کیسه 25 کیلو)
• رنگ (طبیعی/مشکی) و نیازهای کیفی (گواهی آنالیز/COA، بچ نامبر)

برای اینکه مقاله شما بخش «قیمت» هم داشته باشد، یک نمونه عدد منتشرشده بازار (غیررسمی) این است:

•  .

. جدول مولفه‌های موثر بر قیمت تمام‌شده خرید و فروش POM K300

برای مدیران خریدی که قصد دارند قیمت دریافتی از تامین‌کنندگان را اعتبارسنجی کنند، آگاهی از فرمول تشکیل‌دهنده قیمت تمام‌شده ضروری است:

سوالات پرتکرار (FAQ)

1) پلی‌استال POM K300 برای چه قطعاتی بهتر است؟

برای قطعات تزریقی عمومی که استحکام، پایداری ابعاد و عملکرد مکانیکی مهم است: چرخ‌دنده سبک، بوش، اهرم، اسلایدر و قطعات مونتاژی دقیق. (خواص مکانیکی/حرارتی در دیتاشیت مشخص است.) (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

2) آیا K300 همان هوستافرم است؟

در بازار ایران ممکن است به‌صورت عرفی «هوستافرم» گفته شود، اما طبق دیتاشیت شما محصول KOCETAL® K300 است. پس بهتر است برای جلوگیری از خطا، در سفارش و QC از نام Kocetal K300 استفاده کنید. (منبع: Kocetal-K300-Property-Data.pdf، ص. 1)

3) مهم‌ترین عدد دیتاشیت K300 برای قالب‌ساز چیست؟

معمولاً شرینکیج 2% و همچنین MFI=9 (برای جریان‌پذیری) دو عدد بسیار اثرگذار هستند.